روز عاشورا (۱۰ محرم) — روز شهادت امام حسین در کربلا — طبق تقویم هجری قمری، امسال (سال قمری ۱۴۴۹) برابر است با سهشنبه، ۲۵ خرداد ۱۴۰۶ (۱۵ ژوئن ۲۰۲۷ میلادی). ماه محرم امسال از حدود یکشنبه، ۱۶ خرداد ۱۴۰۶ (۶ ژوئن ۲۰۲۷ میلادی) آغاز میشود.
چرا این تاریخ هر سال عوض میشود؟
تقویم هجری قمری، بر خلاف تقویم میلادی، بر اساس گردش ماه است، نه خورشید — و سالش حدود ۱۱ روز کوتاهتر از سال میلادی است. به همین دلیل، تاریخ میلادی معادل محرم و عاشورا هر سال حدود ۱۱ روز زودتر از سال قبل میافتد. این نوشته، مثل بقیهی محتوای تقویمی نورجو، سالانه فقط در همین بخش (تاریخهای دقیق) بهروزرسانی میشود؛ بقیهی متن ثابت میماند.
محرم چه روزهایی برای شیعیان اهمیت دارد؟
ده روز اول محرم، بهویژه، برای شیعیان دورهای از عزاداری است — یادآور روزهای پایانی زندگی امام حسین و یارانش، از حرکت او بهسمت کربلا تا شهادتش در روز دهم (عاشورا). در این ده روز، در بسیاری از شهرها، مراسم سوگواری، سخنرانی، و روایت داستان کربلا برگزار میشود.
این مراسم شکلهای مختلفی دارند: از مجالس روضهخوانی در خانهها و مساجد، تا دستههای عزاداری در خیابان، تا نمایشهای آیینی سنتی بهنام «تعزیه» که داستان کربلا را بهشکل نمایشی روایت میکنند. شب نهم و دهم محرم (تاسوعا و عاشورا) معمولاً اوج این مراسم است.
عاشورا دقیقاً چه روزی است؟
عاشورا، از کلمهی عربی «عشره» (به معنای ده) گرفته شده و به دهمین روز محرم اشاره دارد — روزی که امام حسین در نبرد کربلا کشته شد. طبق تقویم امسال، این روز برابر است با ۲۵ خرداد ۱۴۰۶ (۱۵ ژوئن ۲۰۲۷ میلادی).
قابلذکر است که عاشورا، پیش از رویداد کربلا هم در فرهنگ عربی روزی شناختهشده بود — برخی روایتها آن را به رویدادهای دیگری هم مرتبط میدانند. اما بعد از سال ۶۸۰ میلادی، این روز تقریباً بهطور کامل با یادبود شهادت امام حسین شناخته شد، بهخصوص در فرهنگ و تقویم مذهبی شیعیان.
این تاریخ چقدر دقیق است؟
تاریخهای تقویم هجری قمری، رسماً بر اساس رؤیت هلال ماه تعیین میشوند — یعنی ممکن است بسته به کشور یا مرجع دینی، یک یا دو روز جابهجا شوند. تاریخ ذکرشده در این پست، بر اساس محاسبات نجومی استاندارد است؛ برای برنامهریزی دقیق مراسم، بهتر است نزدیک به موعد، با اعلام رسمی مرجع دینی مورد اعتمادتان تطبیق دهید. به همین دلیل، در ایران و بسیاری کشورهای دیگر، هر ساله نزدیک به آغاز محرم، اعلامیهی رسمی رؤیت هلال از سوی مراجع تقلید یا نهادهای دینی رسمی منتشر میشود.
اگر میخواهی بدانی چرا امام حسین به کربلا رفت و در آن روز چه گذشت، به چرا امام حسین به کربلا رفت؟ و علت شهادت امام حسین چیست؟ در مجلهی نورجو سر بزن.
منابع
- تبدیل تاریخ ۱۰ محرم ۱۴۴۹ هجری قمری به میلادی: datehijri.com (بررسیشده در تاریخ نگارش این پست)
- تبدیل ۱۵ ژوئن ۲۰۲۷ میلادی به شمسی (۲۵ خرداد ۱۴۰۶) طبق تقویم رسمی ایران: bahesab.ir
- طبری، *تاریخ الرسل و الملوک*