روز مبعث پیامبر چیست؟

طبق روایت‌های تاریخی، پیامبر اسلام در حدود ۴۰ سالگی، در یکی از سفرهای عادتی‌اش به غار حرا (کوهی نزدیک مکه‌ی امروزی، عربستان سعودی)، نخستین پیام وحی را دریافت کرد. این لحظه، آغاز رسالت او به‌عنوان پیامبر بود — نقطه‌ای که مسیر زندگی‌اش، و بعدها تاریخ بخش بزرگی از جهان، را تغییر داد.

روز مبعث، یادآور همین لحظه است: نه جشن تولد یک فرد، بلکه بزرگداشت آغاز یک رسالت.

بزرگداشت رسمی «عید مبعث» در ۲۷ رجب، بیشتر در سنت شیعی رایج است. در بسیاری از منابع و سنت‌های اهل سنت، ۲۷ رجب به رویداد دیگری معروف است: «اسراء و معراج» (سفر شبانه‌ی پیامبر به بیت‌المقدس و سپس عروج او). یعنی هر دو سنت برای همین روز از تقویم قمری، رویدادی مهم قائل‌اند، اما با تمرکز و روایت متفاوت — نکته‌ای که ارزش دارد صادقانه بیان شود، نه پنهان بماند.

علاوه بر این، تاریخ دقیق نخستین وحی (چه روز و چه ماهی از سال) در منابع تاریخی اولیه به‌طور قطعی و یکسان ثبت نشده، و مورخان مختلف روایت‌های کمی متفاوت از جزئیات آن نقل کرده‌اند.

در بسیاری از جوامع شیعی، روز مبعث یک روز شادی و جشن محسوب می‌شود، نه سوگواری — چراغانی مساجد، برگزاری مراسم مذهبی، و توصیه به روزه‌داری در این روز از رسوم رایج آن است. این روز اغلب فرصتی برای بازخوانی داستان نخستین وحی و یادآوری آغاز رسالت پیامبر هم هست.

تقویم هجری قمری، بر خلاف تقویم میلادی، بر اساس گردش ماه است، نه خورشید — و سالش حدود ۱۱ روز کوتاه‌تر از سال میلادی است. به همین دلیل، تاریخ میلادی معادل ۲۷ رجب هر سال حدود ۱۱ روز زودتر از سال قبل می‌افتد. برای همین، این نوشته سالانه فقط در همین بخش به‌روزرسانی می‌شود؛ بقیه‌ی متن ثابت می‌ماند.

اگر می‌خواهی جزئیات بیشتری از لحظه‌ی نخستین وحی — واکنش پیامبر، نقش خدیجه، و اتفاقات بعدی — بدانی، به معنی وحی چیست؟ در مجله‌ی نورجو سر بزن. برای روایت کامل زندگی پیامبر هم صفحه‌ی او در نورجو را ببین.