نورجو
۳ از ۱۴
امام علی (علیهالسلام)
عدالت — در دوران کوتاه خلافتش، حتی نزدیکترین خویشاوندان را از رفتار ممتاز و امتیاز ناحق معاف نمیدانست.
امام علی بن ابیطالب در حدود سال ۶۰۰ میلادی در مکه، در خاندان بنیهاشم، به دنیا آمد؛ پدرش ابوطالبعموی حضرت محمد و رئیس خاندان بنیهاشم پس از مرگ عبدالمطلب. با اینکه خودش هرگز مسلمان نشد، تا پایان عمرش از حضرت محمد در برابر مخالفان قریش حمایت کرد.، عموی حضرت محمد و مهمترین حامی او بود. در سالهای سخت مکه، حضرت محمد کودکِ ابوطالبعموی حضرت محمد و رئیس خاندان بنیهاشم پس از مرگ عبدالمطلب. با اینکه خودش هرگز مسلمان نشد، تا پایان عمرش از حضرت محمد در برابر مخالفان قریش حمایت کرد. را به خانهی خود برد و بزرگ کرد — جبران محبتی که ابوطالبعموی حضرت محمد و رئیس خاندان بنیهاشم پس از مرگ عبدالمطلب. با اینکه خودش هرگز مسلمان نشد، تا پایان عمرش از حضرت محمد در برابر مخالفان قریش حمایت کرد. پیشتر به خود او کرده بود. امام علی، که در آن زمان کودکی حدود دهساله بود، یکی از نخستین کسانی بود که به دعوت حضرت محمد ایمان آورد. در سال ۶۲۳ میلادی، در حدود بیستوسهسالگی، با حضرت فاطمه، دختر حضرت محمد، ازدواج کرد و در نبردهای بدر، اُحُد، خندق و خیبرواحهای یهودینشین در شمال مدینه (عربستان سعودی امروزی) که در سال ۶۲۸ میلادی پس از محاصره توسط مسلمانان فتح شد. به روایت مشهور، امام علی بن ابیطالب در این نبرد در گشودن دروازهی یکی از دژها نقش برجستهای داشت. در کنار او جنگید. امام علی سرانجام در سال ۶۵۶ میلادی، پس از ربع قرنی دوری از خلافت، به عنوان چهارمین خلیفه برگزیده شد، اما دوران کوتاه خلافتش (۶۵۶–۶۶۱ میلادی) با جنگهای داخلی همراه بود. او در سال ۶۶۱ میلادی، در حدود شصتویکسالگی، در مسجد کوفهشهری در عراق امروزی که امام علی بن ابیطالب در دوران خلافتش (۶۵۶–۶۶۱ میلادی) آن را به پایتخت خود تبدیل کرد و در مسجد همان شهر نیز هنگام نماز به شهادت رسید. (عراق امروزی) هنگام نماز به شهادت رسید.
برای بازکردن داستان کامل، چند سؤال کوتاه رو یکییکی جواب بده — بدون زمانسنج و بدون محدودیت در تعداد تلاش.
گزینهای را که فکر میکنی درست است انتخاب کن.
امام علی در حدود سال ۶۰۰ میلادی در مکه، فرزند ابوطالبعموی حضرت محمد و رئیس خاندان بنیهاشم پس از مرگ عبدالمطلب. با اینکه خودش هرگز مسلمان نشد، تا پایان عمرش از حضرت محمد در برابر مخالفان قریش حمایت کرد. و فاطمه بنت اسد، در خاندان بنیهاشم به دنیا آمد. بنا بر روایتی که بیشتر در منابع شیعی نقل شده، تولد او در درون کعبه رخ داد؛ منابع اهل سنت معمولاً این جزئیات را تأیید نمیکنند. در دورانی که خشکسالی بار مالی خاندان بزرگ ابوطالبعموی حضرت محمد و رئیس خاندان بنیهاشم پس از مرگ عبدالمطلب. با اینکه خودش هرگز مسلمان نشد، تا پایان عمرش از حضرت محمد در برابر مخالفان قریش حمایت کرد. را سنگین کرده بود، حضرت محمد کودک او را به خانهی خود برد تا بزرگ کند — کاری که در واقع جبران سالها سرپرستی و حمایت ابوطالبعموی حضرت محمد و رئیس خاندان بنیهاشم پس از مرگ عبدالمطلب. با اینکه خودش هرگز مسلمان نشد، تا پایان عمرش از حضرت محمد در برابر مخالفان قریش حمایت کرد. از خود حضرت محمد در کودکیاش بود.
وقتی حضرت محمد نخستین وحی را دریافت کرد، امام علی کودکی حدود دهساله در همان خانه بود. بیشتر منابع او را نخستین یا از نخستین کسانی میدانند که به دعوت حضرت محمد ایمان آوردند — پس از خدیجه که نخستین مؤمن بهطور کلی بود. سن دقیق امام علی در آن زمان و اینکه آیا او واقعاً پیش از دیگر مردان بزرگسال ایمان آورد یا نه، در منابع تاریخی محل بحث است.
در شب هجرتکوچ حضرت محمد و پیروانش از مکه به مدینه در سال ۶۲۲ میلادی، به دلیل مخالفت و فشار قریش. این رویداد بعدها مبدأ تقویم هجری قمری اسلامی شد. حضرت محمد از مکه، گروهی از قریش تصمیم گرفته بودند شبانه خانهاش را محاصره کرده و او را در بستر بکشند. امام علی، در حدود بیستودوسالگی، داوطلب شد بهجای حضرت محمد در بستر او بخوابد تا مهاجمان فریب بخورند و حضرت محمد فرصت گریز پیدا کند. او این خطر را با آگاهی کامل پذیرفت و پس از آن شب، پیش از پیوستن به حضرت محمد در مدینه، چند روز در مکه ماند تا امانتهای مردم را که نزد حضرت محمد بود به صاحبانشان بازگرداند.
امام علی در سال ۶۲۳ میلادی، در حدود بیستوسهسالگی، با حضرت فاطمه، دختر حضرت محمد، ازدواج کرد. در همان سالها، در نبرد بدرنخستین نبرد بزرگ میان مسلمانان مدینه و قریش مکه، در سال ۶۲۴ میلادی، که با وجود کمیتعداد مسلمانان به پیروزی آنها انجامید. (۶۲۴ م.) و نبرد اُحُددومین نبرد بزرگ میان مسلمانان و قریش، در سال ۶۲۵ میلادی، در دامنهی کوه اُحُد نزدیک مدینه؛ با وجود پیروزی اولیهی مسلمانان، در نهایت بهخاطر ترک موضع گروهی از تیراندازان، تلفات سنگینی به آنها وارد شد. (۶۲۵ م.) به عنوان یکی از جنگاوران برجستهی سپاه مدینه جنگید. در نبرد خندقمحاصرهی مدینه توسط ائتلافی از قبایل عرب در سال ۶۲۷ میلادی، که با حفر خندقی دور شهر (به پیشنهاد سلمان فارسی) ناکام ماند. (۶۲۷ م.)، در حدود بیستوهفتسالگی، وقتی عمرو بن عبدودجنگاور نامدار قریش که در نبرد خندق (۶۲۷ میلادی) به میدان مبارزهی تنبهتن آمد؛ کسی از سپاه مسلمانان جرأت رویارویی با او را نداشت تا آنکه امام علی بن ابیطالب به میدان رفت و او را کشت. این مبارزه در منابع اسلامی نمونهای برجسته از شجاعت امام علی دانسته میشود.، جنگاور نامدار قریش، به میدان مبارزهی تنبهتن آمد و کسی جرأت رویارویی با او را نداشت، امام علی به میدان رفت و او را کشت؛ این مبارزه در منابع اسلامی نمونهی برجستهای از شجاعت او دانسته میشود.
در نبرد خیبرواحهای یهودینشین در شمال مدینه (عربستان سعودی امروزی) که در سال ۶۲۸ میلادی پس از محاصره توسط مسلمانان فتح شد. به روایت مشهور، امام علی بن ابیطالب در این نبرد در گشودن دروازهی یکی از دژها نقش برجستهای داشت. (۶۲۸ م.)، امام علی در گشودن یکی از مستحکمترین دژهای واحه نقش تعیینکنندهای داشت. در سالهای بعد، او همراه حضرت فاطمه، امام حسن و امام حسین در دو رویداد خانوادگی برجسته حضور یافت: در حدیث کساءروایتی که بنا بر آن حضرت محمد در یک شب امام علی، حضرت فاطمه، امام حسن و امام حسین را زیر عبای خود (کساء) گرد آورد و آنان را «اهلبیت» خطاب کرد. این روایت هم در منابع شیعه و هم در برخی منابع اهل سنت نقل شده، هرچند شیعیان تفسیر و اهمیت ویژهای برای آن قائلاند و آن را با آیهی تطهیر (سورهی احزاب) پیوند میدهند.، حضرت محمد این چهار نفر را زیر عبای خود گرد آورد؛ و در مباهلهرویدادی در سال ۶۳۱ میلادی که در آن حضرت محمد، پس از مناظرهای کلامی بینتیجه با هیئتی مسیحی از نجران (یمن امروزی)، برای اثبات صداقت دعوتش پیشنهاد «مباهله» داد — دو طرف در برابر هم گرد میآمدند و از خدا میخواستند دروغگو را رسوا کند. حضرت محمد برای این کار تنها امام علی، حضرت فاطمه، امام حسن و امام حسین را همراه خود آورد؛ هیئت نجران در آخرین لحظه از مباهله صرفنظر کرد. مفسران شیعه این انتخاب را دلیلی بر جایگاه ویژهی این چهار نفر میدانند. با هیئت مسیحی نجران، تنها همین چهار نفر را همراه خود برد.
در بازگشت از حجة الوداع در سال ۶۳۲ میلادی، حضرت محمد در غدیر خمبرکهای نزدیک جُحفه، در مسیر بازگشت مسلمانان از حجة الوداع (سال ۶۳۲ میلادی)، جایی که به روایت شیعه حضرت محمد امام علی بن ابیطالب را به عنوان جانشین خود معرفی کرد. اهل سنت این سخنان را اعلام محبت و دوستی تفسیر میکنند، نه تعیین جانشین سیاسی و دینی؛ این یکی از مهمترین نقاط اختلاف میان روایت شیعه و سنی از تاریخ اسلام است. سخنانی دربارهی امام علی ایراد کرد که شیعیان آن را تعیین صریح جانشینی میدانند و اهل سنت آن را اعلام محبت و دوستی تفسیر میکنند. اندکی بعد، با وفات حضرت محمد، رهبران انصار و مهاجران در سقیفهگردهمایی رهبران انصار (مسلمانان مدینه) بلافاصله پس از وفات حضرت محمد در سال ۶۳۲ میلادی، در سایبانی متعلق به قبیلهی بنیساعده، که در آن ابوبکر به عنوان نخستین خلیفه برگزیده شد. امام علی بن ابیطالب و برخی نزدیکانش در این گردهمایی حضور نداشتند. اهل سنت این انتخاب را مشروع و برآمده از اجماع میدانند؛ شیعیان آن را نقض توصیهی حضرت محمد در غدیر خم میشمارند و معتقدند بیعت امام علی ماهها به تعویق افتاد. گرد آمدند و ابوبکر را به عنوان خلیفه برگزیدند؛ امام علی در آن گردهمایی حضور نداشت و بنا بر منابع شیعی، بیعتش با ابوبکر ماهها به تعویق افتاد. امام علی برای حدود بیستوپنج سال — در دوران خلافت ابوبکر، عمر و عثمان — از قدرت سیاسی کناره گرفت و بیشتر به عنوان مشاور و مرجع فقهی فعالیت کرد.
پس از قتل عثمان در سال ۶۵۶ میلادی، امام علی در حدود پنجاهوششسالگی به عنوان چهارمین خلیفه برگزیده شد، اما بلافاصله با ناآرامی داخلی روبهرو شد. نخست نبرد جملنخستین جنگ داخلی میان مسلمانان، در سال ۶۵۶ میلادی نزدیک بصره (عراق امروزی)، میان سپاه امام علی بن ابیطالب (خلیفهی وقت) و گروهی به رهبری عایشه، طلحه و زبیر که خواستار قصاص قاتلان عثمان بودند. نام نبرد از شتری گرفته شده که عایشه بر آن سوار بود. سپاه امام علی پیروز شد؛ طلحه و زبیر کشته شدند و عایشه با احترام به مدینه بازگردانده شد. علیه گروهی به رهبری عایشهعایشه بنت ابیبکر، یکی از همسران حضرت محمد و دختر نخستین خلیفه. او پس از قتل عثمان خواستار قصاص قاتلان شد و در نبرد جمل (۶۵۶ میلادی) در برابر امام علی بن ابیطالب موضع گرفت؛ پس از شکست، با احترام به مدینه بازگردانده شد و از سیاست کناره گرفت.، طلحه و زبیر رخ داد؛ سپس نبرد صفینجنگی طولانی در سال ۶۵۷ میلادی نزدیک رود فرات (سوریهی امروزی)، میان سپاه امام علی بن ابیطالب و سپاه معاویه، حاکم شام، که از پذیرش خلافت امام علی و تحویل قاتلان عثمان به قصاص خودداری کرد. جنگ با پیشنهاد «حکمیت» (داوری) از سوی سپاه معاویه و پذیرش ناخواستهی آن از سوی بخشی از سپاه امام علی، بدون نتیجهی قطعی پایان یافت؛ همین حکمیت به انشعاب گروه خوارج از سپاه امام علی انجامید. علیه معاویهمعاویة بن ابیسفیان، حاکم شام (سوریهی امروزی) در زمان خلافت امام علی بن ابیطالب و بعدها نخستین خلیفهی اموی. او از پذیرش خلافت امام علی و تحویل قاتلان عثمان به قصاص خودداری کرد که به نبرد صفین انجامید؛ پس از شهادت امام علی و صلح با امام حسن، بر کل قلمرو اسلامی حکومت کرد.، حاکم شام، درگرفت که به حکمیتی بینتیجه انجامید و گروهی از سپاهیانش (خوارجگروهی از یاران پیشین امام علی بن ابیطالب که پس از پذیرش حکمیت در نبرد صفین (۶۵۷ میلادی) از او جدا شدند، چون آن را نافرمانی از حکم الهی میدانستند. آنان بعدها هم امام علی و هم معاویه را کافر خواندند و به یکی از نخستین فرقههای رادیکال تاریخ اسلام تبدیل شدند؛ در نبرد نهروان (۶۵۸ میلادی) از امام علی شکست خوردند.) را از او جدا کرد. امام علی این گروه را در نبرد نهرواندرگیری در سال ۶۵۸ میلادی نزدیک نهروان (عراق امروزی)، میان سپاه امام علی بن ابیطالب و خوارج — گروهی که پس از حکمیت صفین از او جدا شده و حکومتش را نامشروع اعلام کرده بودند. امام علی پیروز شد و بیشتر خوارج کشته شدند، اما بازماندگان کینهتوزی خود را حفظ کردند؛ یکی از آنان، ابنملجم، بعدها امام علی را به شهادت رساند. شکست داد، اما در سال ۶۶۱ میلادی، در حدود شصتویکسالگی، هنگام نماز صبح در مسجد کوفهشهری در عراق امروزی که امام علی بن ابیطالب در دوران خلافتش (۶۵۶–۶۶۱ میلادی) آن را به پایتخت خود تبدیل کرد و در مسجد همان شهر نیز هنگام نماز به شهادت رسید.، به دست ابنملجمعبدالرحمن بن ملجم مرادی، یکی از خوارج که در سال ۶۶۱ میلادی، به قصد انتقام از شکست نهروان، امام علی بن ابیطالب را هنگام نماز صبح در مسجد کوفه با شمشیر آغشته به زهر ضربه زد؛ امام علی دو روز بعد درگذشت.، یکی از بازماندگان خوارجگروهی از یاران پیشین امام علی بن ابیطالب که پس از پذیرش حکمیت در نبرد صفین (۶۵۷ میلادی) از او جدا شدند، چون آن را نافرمانی از حکم الهی میدانستند. آنان بعدها هم امام علی و هم معاویه را کافر خواندند و به یکی از نخستین فرقههای رادیکال تاریخ اسلام تبدیل شدند؛ در نبرد نهروان (۶۵۸ میلادی) از امام علی شکست خوردند.، با شمشیری آغشته به زهر ضربه خورد و دو روز بعد درگذشت. او در نجفشهری در عراق امروزی، نزدیک کوفه، که آرامگاه امام علی بن ابیطالب در آن قرار دارد و یکی از مهمترین مراکز زیارتی و علمی شیعیان است.، نزدیک کوفهشهری در عراق امروزی که امام علی بن ابیطالب در دوران خلافتش (۶۵۶–۶۶۱ میلادی) آن را به پایتخت خود تبدیل کرد و در مسجد همان شهر نیز هنگام نماز به شهادت رسید.، به خاک سپرده شد.
برای بازکردن عمق تاریخی — جنگها، همعصرها و بحثهای باز مورخان — چند سؤال کوتاه رو یکییکی جواب بده — بدون زمانسنج و بدون محدودیت در تعداد تلاش.
گزینهای را که فکر میکنی درست است انتخاب کن.
خیبر، شمال مدینهی امروزی، عربستان سعودی
پس از پیمان حدیبیه، مسلمانان برای مقابله با تهدید احتمالی قبایل یهودی خیبرواحهای یهودینشین در شمال مدینه (عربستان سعودی امروزی) که در سال ۶۲۸ میلادی پس از محاصره توسط مسلمانان فتح شد. به روایت مشهور، امام علی بن ابیطالب در این نبرد در گشودن دروازهی یکی از دژها نقش برجستهای داشت. که با برخی مخالفان مدینه همپیمان بودند، به این واحه لشکر کشیدند.
پس از محاصره و چند روز نبرد، دژهای خیبرواحهای یهودینشین در شمال مدینه (عربستان سعودی امروزی) که در سال ۶۲۸ میلادی پس از محاصره توسط مسلمانان فتح شد. به روایت مشهور، امام علی بن ابیطالب در این نبرد در گشودن دروازهی یکی از دژها نقش برجستهای داشت. یکیپسازدیگری فتح شدند؛ امام علی در گشودن یکی از مستحکمترین دژها نقش برجستهای داشت. اهالی خیبرواحهای یهودینشین در شمال مدینه (عربستان سعودی امروزی) که در سال ۶۲۸ میلادی پس از محاصره توسط مسلمانان فتح شد. به روایت مشهور، امام علی بن ابیطالب در این نبرد در گشودن دروازهی یکی از دژها نقش برجستهای داشت. اجازه یافتند در ازای پرداخت خراج بر زمینهای خود بمانند.
نزدیک بصره، عراق امروزی
پس از قتل عثمان، عایشهعایشه بنت ابیبکر، یکی از همسران حضرت محمد و دختر نخستین خلیفه. او پس از قتل عثمان خواستار قصاص قاتلان شد و در نبرد جمل (۶۵۶ میلادی) در برابر امام علی بن ابیطالب موضع گرفت؛ پس از شکست، با احترام به مدینه بازگردانده شد و از سیاست کناره گرفت.، طلحه و زبیر خواستار قصاص فوری قاتلان او شدند، در حالی که امام علی خواهان تثبیت نظم و بررسی قانونی موضوع پیش از هر اقدامی بود؛ این اختلاف به رویارویی نظامی انجامید.
سپاه امام علی پیروز شد؛ طلحه و زبیر در جریان نبرد کشته شدند و عایشهعایشه بنت ابیبکر، یکی از همسران حضرت محمد و دختر نخستین خلیفه. او پس از قتل عثمان خواستار قصاص قاتلان شد و در نبرد جمل (۶۵۶ میلادی) در برابر امام علی بن ابیطالب موضع گرفت؛ پس از شکست، با احترام به مدینه بازگردانده شد و از سیاست کناره گرفت. با احترام به مدینه بازگردانده شد و از سیاست کناره گرفت.
نزدیک رود فرات، سوریهی امروزی
معاویهمعاویة بن ابیسفیان، حاکم شام (سوریهی امروزی) در زمان خلافت امام علی بن ابیطالب و بعدها نخستین خلیفهی اموی. او از پذیرش خلافت امام علی و تحویل قاتلان عثمان به قصاص خودداری کرد که به نبرد صفین انجامید؛ پس از شهادت امام علی و صلح با امام حسن، بر کل قلمرو اسلامی حکومت کرد. از پذیرش خلافت امام علی و تحویل قاتلان عثمان به قصاص خودداری کرد.
جنگ پس از ماهها درگیری بدون نتیجهی قطعی، با پیشنهاد حکمیت از سوی سپاه معاویهمعاویة بن ابیسفیان، حاکم شام (سوریهی امروزی) در زمان خلافت امام علی بن ابیطالب و بعدها نخستین خلیفهی اموی. او از پذیرش خلافت امام علی و تحویل قاتلان عثمان به قصاص خودداری کرد که به نبرد صفین انجامید؛ پس از شهادت امام علی و صلح با امام حسن، بر کل قلمرو اسلامی حکومت کرد. و پذیرش ناخواستهی آن از سوی بخشی از سپاه امام علی، پایان یافت؛ حکمیت به سود روشنی برای هیچکدام نینجامید و به انشعاب خوارجگروهی از یاران پیشین امام علی بن ابیطالب که پس از پذیرش حکمیت در نبرد صفین (۶۵۷ میلادی) از او جدا شدند، چون آن را نافرمانی از حکم الهی میدانستند. آنان بعدها هم امام علی و هم معاویه را کافر خواندند و به یکی از نخستین فرقههای رادیکال تاریخ اسلام تبدیل شدند؛ در نبرد نهروان (۶۵۸ میلادی) از امام علی شکست خوردند. از سپاه امام علی دامن زد.
نزدیک نهروان، عراق امروزی
گروهی از یاران پیشین امام علی که پذیرش حکمیت در صفین را نافرمانی از حکم الهی میدانستند، از او جدا شدند و حکومتش را نامشروع اعلام کردند.
امام علی پیروز شد و بیشتر خوارجگروهی از یاران پیشین امام علی بن ابیطالب که پس از پذیرش حکمیت در نبرد صفین (۶۵۷ میلادی) از او جدا شدند، چون آن را نافرمانی از حکم الهی میدانستند. آنان بعدها هم امام علی و هم معاویه را کافر خواندند و به یکی از نخستین فرقههای رادیکال تاریخ اسلام تبدیل شدند؛ در نبرد نهروان (۶۵۸ میلادی) از امام علی شکست خوردند. کشته شدند؛ اما بازماندگان کینهی خود را حفظ کردند و یکی از آنان، ابنملجمعبدالرحمن بن ملجم مرادی، یکی از خوارج که در سال ۶۶۱ میلادی، به قصد انتقام از شکست نهروان، امام علی بن ابیطالب را هنگام نماز صبح در مسجد کوفه با شمشیر آغشته به زهر ضربه زد؛ امام علی دو روز بعد درگذشت.، سه سال بعد امام علی را به شهادت رساند.
جانشینی حضرت محمد یکی از بزرگترین نقاط اختلاف تاریخ اسلام است: شیعیان بر این باورند که حضرت محمد در غدیر خمبرکهای نزدیک جُحفه، در مسیر بازگشت مسلمانان از حجة الوداع (سال ۶۳۲ میلادی)، جایی که به روایت شیعه حضرت محمد امام علی بن ابیطالب را به عنوان جانشین خود معرفی کرد. اهل سنت این سخنان را اعلام محبت و دوستی تفسیر میکنند، نه تعیین جانشین سیاسی و دینی؛ این یکی از مهمترین نقاط اختلاف میان روایت شیعه و سنی از تاریخ اسلام است. امام علی را بهصراحت به جانشینی برگزید و انتخاب سقیفهگردهمایی رهبران انصار (مسلمانان مدینه) بلافاصله پس از وفات حضرت محمد در سال ۶۳۲ میلادی، در سایبانی متعلق به قبیلهی بنیساعده، که در آن ابوبکر به عنوان نخستین خلیفه برگزیده شد. امام علی بن ابیطالب و برخی نزدیکانش در این گردهمایی حضور نداشتند. اهل سنت این انتخاب را مشروع و برآمده از اجماع میدانند؛ شیعیان آن را نقض توصیهی حضرت محمد در غدیر خم میشمارند و معتقدند بیعت امام علی ماهها به تعویق افتاد. ناقض این تعیین بود؛ اهل سنت رویداد غدیر را اعلام محبت میدانند و انتخاب ابوبکر را بر پایهی اجماع و شورای مسلمانان مشروع میشمارند.
مدت و کیفیت تأخیر امام علی در بیعت با ابوبکر در منابع مختلف متفاوت گزارش شده — از چند هفته تا حدود شش ماه — و اینکه آیا این تأخیر نشانهی اعتراض جدی بود یا صرفاً دورهای از سوگواری، میان مورخان محل بحث است.
پذیرش حکمیت در صفین از سوی امام علی، در منابع تاریخی هم به عنوان یک اشتباه راهبردی نقد شده و هم به عنوان تنها راه جلوگیری از فروپاشی کامل سپاهش در آن لحظه توجیه شده است.
تعداد دقیق تلفات در نبردهای جمل، صفین و نهروان در منابع مختلف متفاوت گزارش شده و باید با احتیاط در نظر گرفته شود.
امام علی پسرعموی حضرت محمد بود. پدرش ابوطالبعموی حضرت محمد و رئیس خاندان بنیهاشم پس از مرگ عبدالمطلب. با اینکه خودش هرگز مسلمان نشد، تا پایان عمرش از حضرت محمد در برابر مخالفان قریش حمایت کرد.، عموی پیامبر و مهمترین حامیش بود. وقتی امام علی حدود ده سالش بود، اولین کسی بود که به پیامبر ایمان آورد.
امام علی با حضرت فاطمه، دختر پیامبر، ازدواج کرد و کنار پیامبر توی جنگهای بدر، احد، خندق و خیبرواحهای یهودینشین در شمال مدینه (عربستان سعودی امروزی) که در سال ۶۲۸ میلادی پس از محاصره توسط مسلمانان فتح شد. به روایت مشهور، امام علی بن ابیطالب در این نبرد در گشودن دروازهی یکی از دژها نقش برجستهای داشت. جنگید.
بعد از رحلت پیامبر، بیستوپنج سال طول کشید تا امام علی خلیفه بشه. توی همین دوران کوتاه خلافتش، چند تا جنگ داخلی بین مسلمونها اتفاق افتاد: جنگ جمل، جنگ صفین، و جنگ نهروان.
امام علی توی مسجد کوفهشهری در عراق امروزی که امام علی بن ابیطالب در دوران خلافتش (۶۵۶–۶۶۱ میلادی) آن را به پایتخت خود تبدیل کرد و در مسجد همان شهر نیز هنگام نماز به شهادت رسید.، وقتی داشت نماز میخوند، توسط یکی از همون کسایی که قبلاً باهاش میجنگیدن، کشته شد و به شهادت رسید.
شیعیان معتقدند پیامبر قبل از رحلتش صریح گفته بود که امام علی جانشینشه; اهل سنت این حرف رو یه جور دیگه تفسیر میکنند. این یکی از بزرگترین اختلافهای تاریخ اسلامه، و مورخان هنوز روش بحث میکنند.