അറബിയിൽ “ഹിജ്റ” എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം “ഉപേക്ഷിക്കൽ, കുടിയേറ്റം” എന്നാണ് — എന്നാൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു യാത്രയല്ല ഇത്, മറിച്ച് വ്യക്തമായ ഒരു ലക്ഷ്യത്തോടെയുള്ള വിട്ടുപോക്കാണ്: ബുദ്ധിമുട്ടിൽ നിന്നോ പീഡനത്തിൽ നിന്നോ രക്ഷപ്പെട്ട്, കൂടുതൽ സുരക്ഷിതമായ ഒരിടത്തേക്കോ ഉന്നതമായ ഒരു ലക്ഷ്യത്തിലേക്കോ എത്തിച്ചേരാൻ.
വാക്കിന്റെ മൂലം
“ഹിജ്റ” എന്ന വാക്ക് അറബിയിലെ ه-ج-ر (ഹ-ജ-ര) എന്ന ത്രയക്ഷര മൂലത്തിൽ നിന്നാണ് വരുന്നത്; അതിന്റെ അടിസ്ഥാന അർത്ഥം “അകന്നുപോകൽ”, “വിട്ടുകളയൽ” എന്നൊക്കെയാണ്. ഖുർആനിലും അറബി സാഹിത്യത്തിലും ഈ മൂലം ഒരു സ്ഥലം വിട്ടുപോകുന്നതിനും ഒരു പ്രവൃത്തിയോ അവസ്ഥയോ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിനും ഒരുപോലെ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു — ഉദാഹരണത്തിന്, “ഹജ്ർ അൽ-ദൻബ്” എന്നാൽ പാപത്തിൽ നിന്ന് അകന്നുനിൽക്കൽ എന്നർത്ഥം. ഒരു സാധാരണ യാത്രയിൽ നിന്ന് ഹിജ്റയെ വേറിട്ടുനിർത്തുന്നത് ഈ അർത്ഥഭാരം തന്നെയാണ്: വീടും സുരക്ഷിതത്വവും നിലവിലെ അവസ്ഥയും, കൂടുതൽ പ്രധാനപ്പെട്ട എന്തിനോ വേണ്ടി, ബോധപൂർവം ഉപേക്ഷിക്കുക എന്നതാണ് ഹിജ്റ.
ഹിജ്റയും ഒരു സാധാരണ യാത്രയും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം
ഇസ്ലാമിന്റെ പ്രവാചകൻ “ഹിജ്റ” ചെയ്തു എന്ന് പറയുമ്പോൾ, മക്കയിൽ നിന്ന് യഥ്രിബിലേക്കുള്ള ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥലംമാറ്റം മാത്രമല്ല അതിനർത്ഥം. അദ്ദേഹവും അനുയായികളും വർഷങ്ങളോളം ഖുറൈശികളുടെ സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ സമ്മർദ്ദത്തിൻ കീഴിലായിരുന്നു; ആ അവസ്ഥ ഉപേക്ഷിച്ച്, സ്വതന്ത്രമായി ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പുതിയ സമൂഹം കെട്ടിപ്പടുക്കാനുള്ള തീരുമാനമായിരുന്നു ഹിജ്റ. ഇക്കാരണത്താൽ, ഇസ്ലാമിക സംസ്കാരത്തിൽ “മുഹാജിർ” (ഹിജ്റ ചെയ്യുന്ന ആൾ) എന്നത് കേവലം ഒരു യാത്രക്കാരനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന വാക്കല്ല, മറിച്ച് അർത്ഥസമ്പന്നവും ആദരണീയവുമായ ഒരു സ്ഥാനപ്പേരാണ്.
ഇസ്ലാമിക കലണ്ടർ ഈ സംഭവത്തിൽ നിന്നാണോ തുടങ്ങുന്നത്?
ഇന്ന് പല മുസ്ലിം രാജ്യങ്ങളിലും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഹിജ്റി ചാന്ദ്ര കലണ്ടർ, കൃത്യമായി പ്രവാചകന്റെ ഹിജ്റ നടന്ന വർഷത്തിൽ (ക്രിസ്തുവർഷം 622) നിന്നാണ് ആരംഭിക്കുന്നത് — അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജനനവർഷത്തിൽ നിന്നോ മരണവർഷത്തിൽ നിന്നോ അല്ല. രണ്ടാം ഖലീഫയായ ഉമർ ബിൻ ഖത്താബിന്റെ കാലത്താണ് ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഔദ്യോഗികമായത്. കാരണം, മുസ്ലിം സമൂഹം ആദ്യമായി സ്വതന്ത്രമായും സുസ്ഥിരമായും രൂപപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയ നിമിഷമായിരുന്നു ഹിജ്റ — ഒരു ജനനമോ മരണമോ അല്ല, ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ ആരംഭമായിരുന്നു അത്.
ഈ ഹിജ്റയുടെ പൂർണമായ കഥ — കാരണങ്ങൾ, സമ്മർദ്ദങ്ങൾ, യാത്രാമാർഗം — അറിയണമെങ്കിൽ നൂർജൂ മാസികയിലെ പ്രവാചകൻ എന്തുകൊണ്ട് മദീനയിലേക്ക് ഹിജ്റ ചെയ്തു? എന്ന ലേഖനം വായിക്കൂ. പ്രവാചകന്റെ പൂർണ ജീവിതകഥയ്ക്ക് നൂർജൂവിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേജ് സന്ദർശിക്കുക.
ഉറവിടങ്ങൾ
- ഇബ്ൻ ഹിശാം (ഇബ്ൻ ഇസ്ഹാഖിന്റെ ആഖ്യാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി), അസ്-സീറ അൽ-നബവിയ്യ
- ഡബ്ല്യൂ. മോണ്ട്ഗോമറി വാട്ട് (W. Montgomery Watt), Muhammad: Prophet and Statesman
- എൻസൈക്ലോപീഡിയ ഓഫ് ഇസ്ലാം (Encyclopaedia of Islam), ബ്രിൽ പ്രസിദ്ധീകരണം