മക്കയിൽ നിന്ന് മദീനയിലേക്ക്: പ്രവാചകന്റെ ഹിജ്റ വഴി ഭൂപടത്തിൽ

യാത്രയുടെ തുടക്കം

മൂന്നു ദിവസത്തെ ഒളിവ്

കാരവാൻ പാതയിൽ നിന്ന് അകലെ

വഴിമധ്യേ ഒരു ഇടത്താവളം

ഇസ്‌ലാമിലെ ആദ്യ പള്ളി

യാത്രയുടെ അവസാനം

തുടക്കം: ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യയിലെ മക്ക

ഈ യാത്ര ആരംഭിക്കുന്ന നഗരമായ മക്ക, ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യയുടെ പടിഞ്ഞാറ്, ഹിജാസ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രദേശത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പ്രവാചകന്റെ കാലത്ത് മക്ക അറേബ്യയിലെ ഒരു പ്രധാന വാണിജ്യ, തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായിരുന്നു — അക്കാലത്ത് അറബ് ഗോത്രങ്ങളുടെ വിഗ്രഹങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന കഅ്ബ, ഉപദ്വീപിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ഓരോ വർഷവും ധാരാളം തീർത്ഥാടകരെ ആകർഷിച്ചിരുന്നു.

ആദ്യ അഭയസ്ഥാനം: സൗർ ഗുഹ

മക്കയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട രാത്രി, പ്രവാചകനും അബൂബക്കറും മക്കയുടെ വടക്കുള്ള യഥ്‌രിബിലേക്ക് നേരിട്ട് പോകുന്നതിനു പകരം, മക്കയുടെ തെക്ക് ഭാഗത്തുള്ള ഒരു മലയായ സൗർ ഗുഹയിൽ അഭയം തേടി. ഖുറൈശികളുടെ തിരച്ചിലിന്റെ ചൂട് കുറയുന്നതു വരെ അവർ മൂന്നു ദിവസം ഈ ഗുഹയിൽ കഴിഞ്ഞു. അറിയപ്പെടുന്ന ചരിത്രവിവരണങ്ങൾ പ്രകാരം, ഖുറൈശികളിലെ പിന്തുടരൽ സംഘം ഗുഹാമുഖം വരെ എത്തിയെങ്കിലും, അകത്തുള്ളവരെ തിരിച്ചറിയാതെ മടങ്ങിപ്പോയി.

പ്രധാന വഴി: കാരവാൻ പാതയിലൂടെയല്ല, തീരപ്രദേശത്തിലൂടെ

ഈ യാത്രയ്ക്കായി പ്രവാചകൻ അബ്ദുല്ലാഹ് ഇബ്നു ഉറൈഖിത്വ് എന്ന പ്രൊഫഷണൽ വഴികാട്ടിയുടെ സഹായം തേടി — അക്കാലത്ത് ഇസ്‌ലാം സ്വീകരിച്ചിട്ടില്ലാതിരുന്ന, എന്നാൽ മരുഭൂമിയിലെ അധികമാർക്കും അറിയാത്ത വഴികളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ഒരാൾ. നിർണായകമായ ഈ യാത്രയിൽ മതബന്ധത്തേക്കാൾ പ്രായോഗികമായ മികച്ച ഓപ്ഷനാണ് പ്രവാചകൻ തിരഞ്ഞെടുത്തതെന്ന് ഇത് കാണിക്കുന്നു.

നേരെ വടക്കോട്ട് പോകുന്ന പതിവ് കാരവാൻ പാതയ്ക്ക് പകരം, യഥാർത്ഥ ഹിജ്റ വഴി ആദ്യം പടിഞ്ഞാറോട്ട്, ചെങ്കടൽ തീരത്തിനടുത്തുള്ള (ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യൻ ഭൂപടത്തിൽ ഖുദൈദ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രദേശത്തിനടുത്ത്) ഒരു വഴിയിലൂടെ നീങ്ങി, അവിടെ നിന്ന് വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞ് വടക്കോട്ട് യഥ്‌രിബിലേക്ക് തുടർന്നു — പിന്തുടരുന്നവർ പ്രതീക്ഷിച്ചതിന് കൃത്യമായി വിപരീതമായ ഒരു വഴി.

വഴിയിലെ ഒരു ഇടത്താവളം: ഉമ്മു മഅ്ബദിന്റെ കൂടാരം

ഇസ്‌ലാമിക ചരിത്രത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു സംഭവം അനുസരിച്ച്, യാത്രാമധ്യേ പ്രവാചകന്റെ ചെറിയ സംഘം ഉമ്മു മഅ്ബദ് എന്ന സ്ത്രീയുടെ കൂടാരത്തിനരികിലൂടെ കടന്നുപോയി — വഴിയരികിൽ യാത്രക്കാർക്ക് ഭക്ഷണവും പാലും വിറ്റിരുന്ന ഒരാളായിരുന്നു അവർ. അന്നേദിവസം അവരുടെ ആടുകൾക്ക് പാൽ കുറവായിരുന്നു, എന്നാൽ ഈ കഥ പ്രകാരം, പ്രവാചകൻ പ്രാർത്ഥനയോടെ ഒരു ആടിന്റെ അകിടിൽ കൈവെച്ചപ്പോൾ, കൂടെയുള്ള എല്ലാവർക്കും വേണ്ടത്ര പാൽ ലഭിച്ചു. പിന്നീട് ഉമ്മു മഅ്ബദ് തന്റെ ഭർത്താവിനോട് പ്രവാചകന്റെ രൂപത്തെയും പെരുമാറ്റത്തെയും കുറിച്ച് വിശദമായി വിവരിച്ചത്, സീറ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യകാല ശാരീരിക വിവരണങ്ങളിലൊന്നായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

യഥ്‌രിബിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശത്ത്: ഖുബാഅ്

യഥ്‌രിബിലേക്കുള്ള ഔദ്യോഗിക പ്രവേശനത്തിനു മുൻപ്, നഗരത്തിന്റെ തെക്കൻ പ്രാന്തപ്രദേശത്തുള്ള ഖുബാഅ് എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ പ്രവാചകൻ ഏതാനും ദിവസം തങ്ങി. അവിടെ വച്ചാണ് ഇസ്‌ലാമിക ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യ പള്ളി (ഖുബാഅ് പള്ളി) നിർമിക്കപ്പെട്ടത് — പുനർനിർമിച്ചും വികസിപ്പിച്ചും ഇന്നും സൗദി അറേബ്യയിലെ മദീനയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന, ഹജ്ജിനോ ഉംറക്കോ എത്തുന്ന തീർത്ഥാടകർക്ക് പ്രധാനപ്പെട്ട സന്ദർശനകേന്ദ്രമായ ഒരു ദേവാലയം. ഈ താമസത്തിനു ശേഷം പ്രവാചകൻ യഥ്‌രിബിൽ പ്രവേശിച്ചു, അവിടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം നഗരം ‘മദീനത്തുന്നബി’ എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു.