نورجو

۵ از ۱۴

امام حسین (علیه‌السلام)

حسین بن علی

پایداری در برابر ظلم — یزید را حاکمی فاقد شایستگی و مشروعیت می‌دانست و بیعت با او را خفت‌بار می‌شمرد؛ به همین دلیل ترجیح داد در برابرش بایستد، حتی به بهای جانش.

گوش‌کن به این معرفی

امام حسین در سال ۶۲۶ میلادی در مدینه، به عنوان دومین فرزند امام علی و حضرت فاطمه، به دنیا آمد؛ او نیز، همراه برادرش امام حسن، در حدیثی مشهور خوانده شد. امام حسن در صلح خود با معاویه شرط کرده بود که پس از مرگ معاویه، خلافت به شورای مسلمانان بازگردد، نه به فرزندش؛ امام حسین بر همین اساس، در دوران خلافت معاویه از قیام خودداری کرد. اما با مرگ معاویه در سال ۶۸۰ میلادی، پسرش برخلاف همین شرط به خلافت رسید. امام حسین از بیعت با او سر باز زد و مدینه را به قصد مکه ترک کرد. پس از دریافت نامه‌های متعدد از کوفه که او را به رهبری قیام علیه دعوت می‌کردند، به‌سوی عراق حرکت کرد، اما در راه، با فروپاشی حمایت کوفیان و محاصره‌ی سپاه در (عراق امروزی) روبه‌رو شد. او در روز (دهم محرم، سال ۶۸۰ میلادی)، در حدود پنجاه‌وچهارسالگی، همراه بیشتر یاران و خویشاوندان مردش، در نبردی نابرابر به شهادت رسید؛ این رویداد به یکی از مهم‌ترین وقایع تاریخ اسلام و کانون هویت مذهبی شیعیان تبدیل شده است.

احادیث

اصلاح‌طلبی
من از سرِ خودخواهی، سرمستی، فساد یا ستم قیام نکردم؛ من فقط برای اصلاح در امت جدم محمد قیام کردم.

این جمله بخشی از وصیت‌نامه‌ی امام حسین به برادرش محمد بن حنفیه است، پیش از حرکت از مدینه به‌سوی مکه و سپس کربلا — شرح خودش از هدف واقعی قیامش، به‌جای هر انگیزه‌ی شخصی یا قدرت‌طلبانه. این جمله یکی از پرارجاع‌ترین متون درباره‌ی چرایی قیام عاشورا در منابع شیعی و پژوهش‌های تاریخی است.

إِنِّي لَمْ أَخْرُجْ أَشِرًا وَلَا بَطِرًا وَلَا مُفْسِدًا وَلَا ظَالِمًا، وَإِنَّمَا خَرَجْتُ لِطَلَبِ الْإِصْلَاحِ فِي أُمَّةِ جَدِّي مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ

صداقت
مردم بنده‌ی دنیا هستند و دین فقط بر زبانشان می‌چرخد؛ تا وقتی زندگی‌شان روان است، از آن پاسداری می‌کنند، اما وقتی گرفتار آزمایش شوند، دین‌داران واقعی اندک می‌مانند.

امام حسین این سخن را در مسیر کربلا، در برابر سپاه حُرّ بن یزید ریاحی، بیان کرد — نقدی صریح به کسانی که دین را فقط تا جایی دنبال می‌کنند که با منافعشان همسو باشد.

النَّاسُ عَبِيدُ الدُّنْيَا وَالدِّينُ لَعِقٌ عَلَى أَلْسِنَتِهِمْ، يَحُوطُونَهُ مَا دَرَّتْ مَعَايِشُهُمْ، فَإِذَا مُحِّصُوا بِالْبَلَاءِ قَلَّ الدَّيَّانُونَ

عزت‌نفس
هرگز! خواری از ما بسیار دور است.

امام حسین این جمله را در روز عاشورا، در واکنش به فشار سپاه یزید برای بیعت اجباری، بیان کرد — رد قاطع تسلیم در برابر ذلت، حتی به قیمت جان. این عبارت به یکی از شناخته‌شده‌ترین شعارهای مرتبط با قیام عاشورا در فرهنگ شیعی تبدیل شده است.

هَيْهَاتَ مِنَّا الذِّلَّةُ

معنویت
خدایا، کسی که تو را نداشته باشد چه چیزی به‌دست آورده؟ و کسی که تو را داشته باشد چه چیزی از دست داده؟

این جمله بخشی از دعای عرفه‌ی امام حسین است — دعایی بلند و عمیقاً عارفانه که هر ساله در روز عرفه (روز پیش از عید قربان) خوانده می‌شود. این جمله‌ی خاص یکی از پرتکرارترین بخش‌های این دعا در فرهنگ دینی فارسی‌زبان و عربی‌زبان است.

إِلَهِي مَاذَا وَجَدَ مَنْ فَقَدَكَ؟ وَمَا الَّذِي فَقَدَ مَنْ وَجَدَكَ؟

داستان کامل

برای بازکردن داستان کامل، چند سؤال کوتاه رو یکی‌یکی جواب بده — بدون زمان‌سنج و بدون محدودیت در تعداد تلاش.

گزینه‌ای را که فکر می‌کنی درست است انتخاب کن.

منابع

  • محمد بن جریر طبری — تاریخ الرسل و الملوک (منبع کلاسیک تاریخ‌نگاری اسلامی، با روایتی مفصل از واقعه‌ی کربلا.)
  • شیخ مفید — الإرشاد (منبع اصلی شیعی درباره‌ی زندگی و شهادت امامان.)
  • S.H.M. Jafri — The Origins and Early Development of Shi'a Islam (پژوهش آکادمیک درباره‌ی شکل‌گیری تشیع و جایگاه امام حسین در آن.)
  • Hugh Kennedy — The Prophet and the Age of the Caliphates (پژوهشی تاریخی-آکادمیک درباره‌ی دوران اموی و رویداد کربلا.)